current Affairs Importent Days India vreducations.com 15 January 2026 0 Comments

Army Day (India)

0

Read Time:4 Minute, 49 Second

Army Day (India)

Table of Contents

భారత ఆర్మీ డే: సైనిక పరంపర ప్రతీక

పరిచయం

🇮🇳 భారత ఆర్మీ డే ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 15న జరుపుకుంటారు.
🗓️ 1949 జనవరి 15న జనరల్ కె.ఎం. కరియప్ప భారత సైన్యానికి తొలి భారతీయ కమాండర్-ఇన్-చీఫ్గా బాధ్యతలు స్వీకరించిన రోజు ఇది.
🏛️ బ్రిటిష్ పాలన అనంతరం భారత సైన్యం వలస పాలన నుండి జాతీయ సార్వభౌమత్వం వైపు మారిన కీలక ఘట్టాన్ని ఇది సూచిస్తుంది.
⚔️ దేశ సార్వభౌమత్వం, భౌగోళిక సమగ్రత, అంతర్గత భద్రత రక్షణలో సైన్యం పాత్రను గుర్తు చేసే రోజు.
📜 రాజ్యాంగం (ఆర్టికల్ 33) ప్రకారం సైన్యానికి ప్రత్యేక కర్తవ్యాలు, పరిమిత హక్కులు ఉండటం ప్రజాస్వామ్య–సైనిక సంబంధాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ముఖ్యమైనది.
🎖️ UPSC / APPSC / TSPSC పరీక్షలలో GS-I (ఆధునిక భారత చరిత్ర), GS-IV (నైతికత – కర్తవ్యం, దేశభక్తి), ఎస్సేలో ప్రాసంగిక అంశం.

ప్రారంభ దశ & సామాజిక–రాజకీయ నేపథ్యం

బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ వారసత్వం.
1947 విభజన తర్వాత సైన్య పునర్వ్యవస్థీకరణ.
పౌర పాలనకు లోబడి ఉండే ప్రొఫెషనల్ సైన్యం అవసరం.

విద్య, ప్రభావాలు & సిద్ధాంత నిర్మాణం

బ్రిటిష్ మిలిటరీ సంప్రదాయాలు + భారత జాతీయ విలువలు.
నెహ్రూ నాయకత్వంలో Civilian Control over Military సిద్ధాంతం.
కరియప్ప, తిమయ్య వంటి నాయకుల ప్రభావం.

ప్రధాన కంట్రిబ్యూషన్లు

⚔️ జాతీయ సైన్యంగా మార్పు
🛡️ సరిహద్దుల రక్షణ (1947–48 కాశ్మీర్ యుద్ధం తర్వాత స్థిరీకరణ)
🏗️ సైనిక సంస్థాగత సంస్కరణలు
🤝 ప్రజాస్వామ్యానికి విధేయత

భారత చరిత్రలో పాత్ర

స్వతంత్ర భారతదేశానికి భద్రతా కవచం
ఐక్యత, సమగ్రతకు మూలస్తంభం
విపత్తు నిర్వహణలో (NDRF, ఆర్మీ సహాయం) కీలక పాత్ర

సంస్థలు / ఉద్యమాలు / సంప్రదాయాలు

భారత సైన్యం (Indian Army)
ఆర్మీ డే పరేడ్ (న్యూఢిల్లీ/ఇతర నగరాలు)
గౌరవ సంప్రదాయాలు, వీర చక్రాలు

విమర్శలు & పరిమితులు (Balanced View)

❗ సైనిక ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయన్న విమర్శ
❗ AFSPA వంటి చట్టాలపై మానవ హక్కుల ఆందోళనలు
✔️ అయినా, జాతీయ భద్రతలో అనివార్యత

వారసత్వం & సమకాలీన ప్రాసంగికత

📜 రాజ్యాంగ విలువలు – కర్తవ్యం, త్యాగం
🧭 గవర్నెన్స్ – సివిలియన్ కంట్రోల్
🧠 GS-IV – ధర్మం, దేశభక్తి, సేవాభావం
🌐 ఆధునిక సవాళ్లు: సైబర్, హైబ్రిడ్ వార్‌ఫేర్

ముఖ్య ఘటనలు

1947 – భారత స్వాతంత్ర్యం
1949 జనవరి 15 – కరియప్ప కమాండర్-ఇన్-చీఫ్(తొలి భారతీయ కమాండర్-ఇన్-చీఫ్గా బాధ్యతలు)
1950 – భారత రాజ్యాంగ అమలు
1962 – చైనా యుద్ధం
1971 – బంగ్లాదేశ్ విముక్తి యుద్ధం
1999 – కార్గిల్ యుద్ధం

UPSC మైన్స్ ప్రశ్నలు

భారత ఆర్మీ డే ప్రాముఖ్యతను జాతీయ నిర్మాణ దృష్టితో విశ్లేషించండి.
భారత సైన్యం–ప్రజాస్వామ్యం సంబంధాన్ని వివరించండి.
కరియప్ప పాత్ర భారత సైన్య ప్రొఫెషనలిజంపై ప్రభావం.
AFSPA – భద్రత vs మానవ హక్కులు.
ఆర్మీ డే నైతిక విలువల ప్రోత్సాహంలో పాత్ర.

ప్రిలిమ్స్ MCQs

భారత ఆర్మీ డే ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?

A) జనవరి 26

B) ఆగస్టు 15

C) జనవరి 15

D) అక్టోబర్ 2

Ans: C
తొలి భారతీయ కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ ఎవరు?

A) మాంట్గొమరీ

B) తిమయ్య

C) కరియప్ప

D) నెహ్రూ

Ans: C
ఆర్మీ డే సంబంధిత సంవత్సరం?

A) 1947

B) 1948

C) 1949

D) 1950

Ans: C
సైన్యానికి సంబంధించిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్?

A) 19

B) 21

C) 32

D) 33

Ans: D
భారత సైన్యం ప్రధాన లక్ష్యం?

A) రాజకీయ పాలన

B) ఆర్థిక అభివృద్ధి

C) జాతీయ భద్రత

D) విదేశీ వాణిజ్యం

Ans: C