current Affairs Importent Days vreducations.com 16 January 2026 0 Comments

International Hot and Spicy Food Day 🌶️

0

Read Time:10 Minute, 2 Second

International Hot and Spicy Food Day 🌶️

Table of Contents

మసాలా మహిమ: అంతర్జాతీయ వేడి-మసాలా ఆహార దినోత్సవం

introduction :

ఆహారంలో కేవలం రుచి మార్పు కాకుండా, ఇది ప్రపంచవ్యాప్త సాంస్కృతిక వారసత్వం, వైద్యపరమైన విలువలు, ఆర్థిక శృంఖలాన్ని సూచించే దినోత్సవం.
ప్రాచీన కాలం నుండే మానవుడు ఆరోగ్యం, ఆహారాన్ని సంరక్షించడం కోసం వివిధ మసాలా దినుసులు, కారం వంటలను అభివృద్ధి చేసాడు. ఈ దినోత్సవం ఆ సామూహిక జ్ఞానానికి నివాళి.
ప్రపంచీకరణ, వలసల ద్వారా మసాలా మార్గాలు (Spice Routes) ఏర్పడి, ప్రపంచ వాణిజ్యం, సంస్కృతుల మిళితం ప్రారంభమయ్యాయి.
ఇది జీవవైవిధ్య సంరక్షణ, స్థానిక వ్యవసాయం, పారంపర్య పాకశాస్త్ర జ్ఞానం పట్ల అవగాహన కూడా పెంచుతుంది.

Early life & socio-political background:
మనవాళ్ల ప్రారంభ ఆవిర్భావం నుండి, వేడి-మసాలా ఆహారాలు ఆరోగ్యరక్షణ, సూక్ష్మజీవి నాశని, నీటి శుద్ధి వంటి ప్రాథమిక అవసరాల నుండి పుట్టాయి. శుష్క వాతావరణంలో ఆహారం పాడవకుండా ఉంచడానికి ఇవి సహజ పరిష్కారాలుగా ఏర్పడ్డాయి. సామాజికంగా, ఇవి స్థానిక పర్యావరణానికి అనుగుణంగా అభివృద్ధి చెందిన ‘స్థానిక జ్ఞాన వ్యవస్థల’ (Indigenous Knowledge Systems) ఫలితాలు.

Education, influences & ideology formation:
ఈ ‘దినోత్సవం’ ఆలోచన ప్రధానంగా ఆహార రచయితలు, సాంస్కృతిక నృవైజ్ఞానికులు, ఆహార ప్రేమికుల సమూహాలచే ప్రభావితమైంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మసాలాలపై అధిక అవగాహన, మాంసకృత్తుల వ్యాప్తి, ఆహారంలో ‘అనుభవం’ యొక్క ప్రాముఖ్యత పెరగడం వంటి అంశాలు దీనికి దోహదం చేశాయి. ఇది ‘గ్లోకల్’ (Glocal – ప్రపంచ + స్థానిక) ఆహార సంస్కృతిని ప్రోత్సహించే సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

Major contributions (political / social / economic / cultural):

సాంస్కృతిక: ప్రపంచ సంస్కృతుల మధ్య సంభాషణ, అవగాహనను పెంచుతుంది. భారతీయ, మెక్సికన్, థాయ్, కొరియన్ వంటి మసాలా-సంపన్న ఆహార సంస్కృతులను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముందుకు తెస్తుంది.
ఆర్థిక: మసాలా పంటల వ్యవసాయం, వాణిజ్యం, రెస్టారెంట్ పరిశ్రమలకు ప్రోత్సాహం. క్రిమిసంహారక రసాయనాలపై ఆధారపడటం తగ్గించి సహజ మసాలాల వినియోగాన్ని పెంచుతుంది.
సామాజిక: కుటుంబ, సమాజంలో భోజనం చేయడం (Communal Dining) ద్వారా సామాజిక బంధాలను బలోపేతం చేయడం.

Role in Indian history / world history:

భారతదేశంలో: భారతదేశం ప్రపంచ మసాలా వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండేది. క్రీ.పూ. 2000 నుండే మసాలా వాణిజ్యం ఉంది. ఇది భారతదేశ ఆర్థిక వైభవానికి, యూరప్ దేశాలతో సంబంధాలకు (వాస్కో డ గామా రాక) కారణమైంది. భారతీయ ఆహారం ప్రపంచంలో గుర్తింపు పొందడానికి మసాలాలు ముఖ్యమైనవి.
ప్రపంచ చరిత్రలో: మసాలాల కోసం ఆరాటమే ‘స్పైస్ రూట్స్’ అనే వాణిజ్య మార్గాలను, వలసవాదాన్ని, సామ్రాజ్యాల ఏర్పాటును ప్రేరేపించింది. ఇది ప్రపంచ చరిత్రను రూపుమార్చింది.

Key works, movements, reforms, or institutions founded:

‘స్లో ఫుడ్’ ఉద్యమం, స్థానిక & సాంప్రదాయ ఆహార విధానాల పునరుద్ధరణ.
భారతదేశంలో ‘జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ (GI)’ ట్యాగ్ల ద్వారా ప్రత్యేక మసాలాల (ఉదా: కాశ్మీరీ కేసర్, ఘంట్ మసాలా) రక్షణ.
మసాలా పరిశోధన సంస్థలు (ఉదా: ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్పైస్ రీసెర్చ్).

Criticism, limitations & controversies (balanced view):

ఆరోగ్య దృక్పథం: అధిక మసాలా వాడకం జీర్ణ వ్యవస్థపై ప్రభావం, క్యాన్సర్ ప్రమాదం వంటి వాదనలు ఉన్నాయి. (సమతుల్య దృష్టి: మితమైన వాడకంలో అనేక ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి).
సాంస్కృతిక వాణిజ్యీకరణ: ప్రామాణికత లేకుండా స్థానిక ఆహారాలను మార్పు చేయడం.
పర్యావరణ ప్రభావం: కొన్ని మసాలాల (ఉదా: వనిల్లా) సాగుకు అటవీ నిర్మూలన జరుగుతోంది.

Legacy & contemporary relevance (link to Constitution, GS-IV):

రాజ్యాంగ సంబంధం: ఆర్టికల్ 47 (పోషణ స్థాయి, జీవన ప్రమాణాలు పెంచడం) – మసాలాలు ఆహార పోషణ, భద్రతను పెంచుతాయి. ఆర్టికల్ 48A (పర్యావరణం సంరక్షణ) – సహజ వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించడం.
నైతికత & పాలన (GS-IV): ఆహార సార్వభౌమత్వం, స్థిరమైన వ్యవసాయం, స్థానిక వ్యవసాయులకు న్యాయమైన వేతనం వంటి విలువలకు ఇది సంబంధించినది. జీవవైవిధ్యం, పారంపర్య జ్ఞానం పట్ల గౌరవాన్ని పెంచుతుంది.
సామాజిక అంశాలు: బహుళసాంస్కృతిక వైవిధ్యంలో ఐక్యతను, ‘విభజించకుండా వివిధ రుచులను’ (Unity in Culinary Diversity) ప్రోత్సహిస్తుంది.

Timeline (5-7 key events with years):

క్రీ.పూ. 2000: హరప్పా నాగరికతలో మసాలా వాడకం, వాణిజ్యం చిహ్నాలు.
1498: వాస్కో డ గామా భారతదేశానికి సముద్ర మార్గం కనుగొనడం – మసాలా వాణిజ్య క్రాంతి.
16-17వ శతాబ్దాలు: యూరోపియన్ వ్యాపార కంపెనీలు (ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ) మసాలా వాణిజ్యం ద్వారా రాజకీయ ఆధిపత్యం సాధించడం.
20వ శతాబ్దం: భారతీయ వలసదారుల ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా మసాలా ఆహారాల వ్యాప్తి.
21వ శతాబ్దం (జనవరి 16): అంతర్జాతీయ వేడి-మసాలా ఆహార దినోత్సవం అధికారికంగా జరుపుకోవడం ప్రారంభం.

UPSC-style Mains questions:

మసాలా వాణిజ్యం భారతదేశ చరిత్రను, దాని ప్రపంచ సంబంధాలను ఎలా రూపొందించింది? విశ్లేషించండి.
ఆహార సార్వభౌమత్వం మరియు స్థిరమైన వ్యవసాయం సాధించడంలో స్థానిక మసాలా వ్యవసాయం యొక్క పాత్రను చర్చించండి. జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ (GI) ట్యాగ్ల ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
అంతర్జాతీయ వేడి-మసాలా ఆహార దినోత్సవం ‘సాంస్కృతిక వారసత్వం’ మరియు ‘ఆర్థిక వనరు’గా మసాలాల ప్రాముఖ్యతను ఎలా నొక్కి చెబుతుంది? వివరించండి.
“మసాలా మార్గాలు సామ్రాజ్యాలను నిర్మించాయి, వలసవాదానికి దారితీశాయి.” ఈ వాక్యం సందర్భంలో, మసాలా వాణిజ్యం యొక్క రాజకీయ-ఆర్థిక పరిణామాలను అంచనా వేయండి.
ఆహారంలో మసాలాల వాడకానికి సంబంధించి ఆరోగ్య, నైతిక అంశాలు ఏమిటి? సమతుల్య దృక్పథంతో చర్చించండి.

MCQs with answers:

అంతర్జాతీయ వేడి-మసాలా ఆహార దినోత్సవం ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
a) జనవరి 26
b) జనవరి 16
c) అక్టోబర్ 2
d) ఆగస్టు 15
సమాధానం: b) జనవరి 16
కింది వాటిలో భారతదేశంలో జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ (GI) ట్యాగ్ పొందిన మసాలా కానిది ఏది?
a) కాశ్మీరీ కేసర్
b) మైసూరు పంచదార
c) ఘంట్ మసాలా
d) భద్రాచలం లవంగం
సమాధానం: d) భద్రాచలం లవంగం (ఇది GI కాదు)
ప్రాచీన కాలంలో భారతదేశం నుండి యూరప్కు మసాలా వాణిజ్యాన్ని నియంత్రించిన ప్రధాన సాముద్ర మార్గాన్ని ఏమని పిలుస్తారు?
a) రేషిమ్ మార్గం
b) మసాలా మార్గం
c) టీ మార్గం
d) ట్రాన్స్-సహారా మార్గం
సమాధానం: b) మసాలా మార్గం (Spice Route)
రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ఆహార పోషణ, జీవన ప్రమాణాలకు సంబంధించినది, ఇది మసాలాల ఆరోగ్య ప్రయోజనాలతో అనుబంధించబడుతుంది?
a) ఆర్టికల్ 21
b) ఆర్టికల్ 43
c) ఆర్టికల్ 47
d) ఆర్టికల్ 48A
సమాధానం: c) ఆర్టికల్ 47
కింది వాటిలో మసాలా వాణిజ్యానికి సంబంధించిన చారిత్రక సంఘటన కానిది ఏది?
a) వాస్కో డ గామా భారతదేశానికి రాక
b) సూయజ్ కాలువ నిర్మాణం
c) ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఏర్పాటు
d) అట్లాంటిక్ బానిస వ్యాపారం ప్రారంభం
సమాధానం: d) అట్లాంటిక్ బానిస వ్యాపారం ప్రారంభం (ఇది ప్రధానంగా మసాలా వాణిజ్యానికి కాకుండా వేరొక ఆర్థిక కార్యకలాపానికి సంబంధించినది)