Read Time:8 Minute, 3 Second

PM-KUSUM Agricultural Solarisation Drive

Table of Contents

“అన్నదాత” నుండి “ఊర్జాదాత”గా

ప్రధాన్ మంత్రి కిసాన్ ఊర్జా సురక్షా ఏవం ఉత్థాన్ మహాభియాన్ (PM-KUSUM) పథకాన్ని 2019లో నూతన మరియు పునరుత్పాదక శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE) ప్రారంభించింది.
రైతులకు విద్యుత్ భద్రత కల్పించడం, వాతావరణ మార్పు లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా వ్యవసాయాన్ని హరిత శక్తి వైపు మళ్లించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ఈ పథకం ద్వారా రైతులను “అన్నదాత” నుండి “ఊర్జాదాత”గా మారుస్తారు.
కోవిడ్-19 కారణంగా అమలులో జాప్యం ఏర్పడటంతో గడువును 31 మార్చి 2026 వరకు పొడిగించారు.
మొత్తం 34,800 మెగావాట్ల సౌర సామర్థ్యం ఏర్పాటు చేయడం, ₹34,422 కోట్ల కేంద్ర ఆర్థిక సహాయం అందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
పథకానికి మూడు భాగాలు ఉన్నాయి:
- కాంపోనెంట్ A – డీసెంట్రలైజ్డ్ గ్రిడ్-కనెక్టెడ్ సౌర విద్యుత్ కేంద్రాలు
- కాంపోనెంట్ B – ఆఫ్-గ్రిడ్ స్టాండ్-అలోన్ సౌర పంపులు
- కాంపోనెంట్ C – వ్యవసాయ పంపుల సోలరైజేషన్ (IPS & FLS మోడళ్లు)
సౌర పంపులకు రైతులకు 60% సబ్సిడీ లభిస్తుంది; రైతు వాటా కేవలం 10% మాత్రమే.
అదనపు సౌర విద్యుత్‌ను డిస్కామ్‌లకు విక్రయించి రైతులు అదనపు ఆదాయం పొందగలరు.
డీజిల్ వినియోగం తగ్గి కాలుష్యం తగ్గుతుంది.
PM-KUSUM 2.0లో ప్రధానంగా ఫీడర్-లెవల్ సోలరైజేషన్, అగ్రో-ఫోటోవోల్టాయిక్స్, ఎనర్జీ స్టోరేజ్, సులభమైన ఫైనాన్సింగ్‌పై దృష్టి పెట్టనున్నారు.
అయితే అధిక ప్రారంభ వ్యయం, డిస్కామ్‌ల చెల్లింపుల ఆలస్యం, భూగర్భ జలాల అధిక వినియోగం వంటి సవాళ్లు ఉన్నాయి.
డిస్కామ్ సంస్కరణలు, మైక్రో-ఇరిగేషన్ అనుసంధానం, రైతు సంఘాల పాత్ర పెంపు భవిష్యత్తు దిశగా సూచించబడింది.

Q1. PM-KUSUM పథకం ద్వారా రైతును “ఊర్జాదాత”గా మార్చే ప్రధాన విధానం ఏది?

A) ఉచిత విద్యుత్ సరఫరా

B) సౌర పంపుల పంపిణీ మాత్రమే

C) అదనపు సౌర విద్యుత్‌ను DISCOMలకు విక్రయించటం

D) డీజిల్‌పై పన్ను విధించడం

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: C

📖 Explanation: Components A & C ద్వారా రైతులు సౌర విద్యుత్‌ను విక్రయించి ఆదాయం పొందుతారు.

Q2. PM-KUSUMలో FLS మోడల్‌ను 2.0లో ప్రధానంగా ఎంచుకోవడానికి కారణం?

A) తక్కువ భూమి అవసరం

B) వ్యక్తిగత రైతులపై ఆధారపడటం

C) స్కేలబిలిటీ మరియు గ్రిడ్ స్థిరత్వం

D) సబ్సిడీ అవసరం లేకపోవడం

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: C

📖 Explanation: ఫీడర్ స్థాయిలో సోలరైజేషన్ పెద్ద స్థాయిలో అమలు చేయవచ్చు.

Q3. PM-KUSUMలో స్టాండ్-అలోన్ సౌర పంపుల వల్ల ఏర్పడే పర్యావరణ ప్రమాదం ఏది?

A) మట్టి కాలుష్యం

B) గాలి కాలుష్యం

C) భూగర్భ జలాల అధిక వినియోగం

D) శబ్ద కాలుష్యం

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: C

📖 Explanation: జీరో ఆపరేటింగ్ ఖర్చు వల్ల నీటి అధిక వినియోగం జరుగుతుంది.

Q4. PM-KUSUMలో 60% సబ్సిడీ ఉన్నప్పటికీ రైతులకు ప్రధాన అవరోధం?

A) టెక్నాలజీ లోపం

B) భూమి లభ్యత

C) 10–40% ప్రారంభ పెట్టుబడి

D) విద్యుత్ డిమాండ్ తక్కువ

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: C

📖 Explanation: చిన్న రైతులకు మిగిలిన వాటా కూడా భారంగా మారుతుంది.

Q5. Component Aలో టారిఫ్ సమస్య ఎందుకు తలెత్తుతోంది?

A) అధిక సబ్సిడీ వల్ల

B) తక్కువ టెండర్ టారిఫ్‌లు వాస్తవ ఖర్చులను కవర్ చేయకపోవడం

C) అధిక విద్యుత్ వినియోగం

D) గ్రిడ్ డిస్కనెక్షన్

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: B

📖 Explanation: భూమి, ఫైనాన్సింగ్ ఖర్చులతో తక్కువ టారిఫ్‌లు అనవసరం.

Q6. Agro-PV మోడల్ యొక్క ప్రధాన ప్రయోజనం?

A) పంటల తొలగింపు

B) ద్వంద్వ భూమి వినియోగం

C) గ్రిడ్‌పై ఆధారపడటం

D) విద్యుత్ వినియోగం తగ్గింపు

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: B

📖 Explanation: అదే భూమిపై పంటలు + విద్యుత్ ఉత్పత్తి.

Q7. PM-KUSUM విజయానికి అత్యంత కీలకమైన సంస్థ ఏది?

A) NABARD

B) FPOలు

C) DISCOMలు

D) గ్రామ పంచాయతీ

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: C

📖 Explanation: సకాలంలో చెల్లింపులు DISCOMలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

Q8. PM-KUSUMను PMKSYతో అనుసంధానం చేయాల్సిన ప్రధాన కారణం?

A) విద్యుత్ ఉత్పత్తి పెంపు

B) నీటి పొదుపు మరియు మైక్రో ఇరిగేషన్

C) భూసంస్కరణలు

D) ఎగుమతుల పెంపు

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: B

📖 Explanation: సౌర పంపులు అధిక నీటి వినియోగానికి దారితీయవచ్చు.

Q9. DCR నిబంధనలు ప్రధానంగా ఏ సమస్యకు దారితీశాయి?

A) తక్కువ సామర్థ్యం

B) అధిక ధరలు మరియు సరఫరా కొరత

C) పర్యావరణ నష్టం

D) గ్రిడ్ విఫలం

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: B

📖 Explanation: దేశీయ సెల్‌ల ధరలు ఎక్కువగా ఉండటం కారణం.

Q10. PM-KUSUM 2.0లో జాతీయ పోర్టల్ లక్ష్యం?

A) టారిఫ్ నియంత్రణ

B) సబ్సిడీ తొలగింపు

C) పరిపాలనా సరళీకరణ

D) గ్రిడ్ డిస్కనెక్షన్

🦁 View Answer & Explanation

✓ Correct: C

📖 Explanation: రాష్ట్రాలపై ఆధారాన్ని తగ్గించి ప్రక్రియ వేగవంతం.

Current Affairs : Economy

Points Summary

☀️ 2019లో MNRE ప్రారంభం
👨‍🌾 రైతు = అన్నదాత ➝ ఊర్జాదాత
⚡ డీజిల్ పంపులకు ప్రత్యామ్నాయం
🌱 హరిత శక్తి ప్రోత్సాహం
🕒 పగటి సమయంలో విద్యుత్ సరఫరా
💰 అదనపు ఆదాయం – సౌర విద్యుత్ విక్రయం
🧩 3 భాగాలు – A, B, C
🔌 FLS & IPS మోడళ్లు
🏦 60% సబ్సిడీ వ్యవస్థ
🌍 కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపు
⚠️ అధిక ప్రారంభ వ్యయం సవాలు
🚀 PM-KUSUM 2.0 – స్కేలబుల్ మోడల్

Keywords

PM-KUSUM: వ్యవసాయంలో సౌర శక్తి వినియోగాన్ని పెంచే కేంద్ర పథకం
MNRE: నూతన మరియు పునరుత్పాదక శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ
IPS: వ్యక్తిగత వ్యవసాయ పంపుల సోలరైజేషన్
FLS: మొత్తం వ్యవసాయ ఫీడర్‌ను సోలరైజ్ చేయడం
DISCOMs: రాష్ట్ర విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలు
Agro-PV: పంటలతో పాటు సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి మోడల్
RPO: పునరుత్పాదక విద్యుత్ కొనుగోలు బాధ్యత

Infographic

🔹 Component-wise Structure (Table)

భాగం	అంశం	లక్ష్యం
A	సౌర విద్యుత్ ప్లాంట్లు	గ్రిడ్-కనెక్టెడ్ ఉత్పత్తి
B	స్టాండ్-అలోన్ పంపులు	ఆఫ్-గ్రిడ్ సౌర నీటిపంపు
C	పంపుల సోలరైజేషన్	IPS & FLS మోడళ్లు