UNESCO Diwali Festival
0
0
“యునెస్కోలో దీపావళి: భారత వెలుగు వారసత్వం”
UNESCO Diwali Festival : దీపావళి పండుగకు యునెస్కో ఇన్టాంజిబుల్ కల్చరల్ హెరిటేజ్ జాబితాలో చోటు దక్కడం భారతదేశానికి ఒక గొప్ప సాంస్కృతిక గౌరవం. ఎర్రకోట వద్ద జరిగిన 20వ యునెస్కో సదస్సులో ఈ నిర్ణయం తీసుకోబడింది. కాంతి చీకటిపై విజయం సాధిస్తుందనే సందేశాన్ని ప్రపంచానికి అందించే దీపావళి వేల సంవత్సరాలుగా భారతీయ సమాజం జరుపుకుంటున్న అతి పురాతన పండుగల్లో ఒకటి. ఈ పండుగ శుభ్రత, కాంతి, దానం, ధర్మం, కొత్త సీజన్ ప్రారంభం, పంటల ఆనందం వంటి భావాల సమాహారం. దీపాలు వెలిగించడం, రామరాజ్యం స్మరణ, కుటుంబ సంప్రదాయాలు, కళాకారుల పాత్ర వంటి అంశాలు దీన్ని జీవంతమైన వారసత్వంగా నిలబెడతాయి. కుండల తయారీ నుంచి రంగోళి, భక్తి, బాణసంచా వరకు అనేక కళలు దీపావళిని సజీవంగా ఉంచుతున్నాయి. యునెస్కో గుర్తింపు భారత సాంస్కృతిక సంపదను రక్షించే బాధ్యతను కూడా గుర్తు చేస్తుంది.
UNESCO Diwali Festival
1️⃣ యునెస్కో గౌరవం – దీపావళి అంతర్జాతీయ వారసత్వంగా గుర్తింపు పొందింది ✨
2️⃣ కాంతి పండుగ – చీకటిపై కాంతి, చెడుపై మంచి గెలుపు 🪔
3️⃣ సీజన్ మార్పు సూచన – కొత్త సంవత్సరం, పంట ముగింపు 🌾
4️⃣ సాంప్రదాయాలు – ఇళ్లు శుభ్రపరచడం, అలంకరణ, రంగోళి 🏡
5️⃣ దీపాల వెలుగు – ఇంటి ముందు దీపాలు, కొవ్వొత్తులు వెలిగించడం 🪔✨
6️⃣ సామాజిక బంధాలు – కుటుంబాలు కలిసి పూజలు, ప్రార్థనలు 🙏
7️⃣ ఆర్థిక ప్రభావం – కుండలు, కళాకారులు, బాణసంచా తయారీ 🎨
8️⃣ రామరాజ్యం స్మరణ – ధర్మం, సుపరిపాలనకు చిహ్నం 👑
9️⃣ సదస్సు ప్రాధాన్యం – ఎర్రకోట వద్ద 20వ యునెస్కో సమావేశం 🏰
🔟 బాధ్యత – ముందస్తరాలకు వారసత్వం అందించాల్సిన అవసరం 📜
4. Keywords & Definitions
1. UNESCO – ప్రపంచ విద్య, శాస్త్రం, సాంస్కృతిక సంస్థ; ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపులు ఇస్తుంది.
2. Intangible Cultural Heritage – స్పృశించలేని కానీ తరాలుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయాలు, కళలు, పండుగలు.
3. దీపావళి – కాంతి పండుగ; చీకటిపై కాంతి విజయాన్ని సూచిస్తుంది.
4. రామరాజ్యం – శాంతి, ధర్మం, నీతి పాలనకు ప్రతీక.
5. ఎర్రకోట సదస్సు – యునెస్కో 20వ సదస్సు నిర్వహించిన స్థలం.
6. పంట ముగింపు ఉత్సవం – సంవత్సరాంతపు పంట సీజన్ ముగింపును సూచించే పండుగ.
7. కుండల సంప్రదాయం – దీపావళిలో కుండలు, దీపాలు తయారు చేసే కళాకారుల సంప్రదాయం.
8. గ్యాస్ట్రానమీ క్రియేటివ్ సిటీ – యునెస్కో ఇచ్చే ప్రపంచ వంటకాల వారసత్వ గుర్తింపు.
Historical / Geographical / Political / Economic Aspects
Historical (చారిత్రక)
-
దీపావళి రాముడి అయోధ్యా తిరుగు ప్రయాణంతో సంబంధించిన పురాతన కథ.
-
వేల ఏళ్లుగా వివిధ రాజవంశాలు, సమాజాలు దీన్ని జరుపుతున్నాయి.
-
వేద రచనల్లో కూడా దీపాల వేడుకలు ప్రస్తావించబడ్డాయి.
Geographical (భౌగోళిక)
-
భారతదేశం అంతటా జరుపబడే జాతీయ పండుగ.
-
నేపాల్, శ్రీలంక, మౌరిశస్, త్రినిడాడ్, దక్షిణాఫ్రికా వంటి దేశాల్లో కూడా జరుపుతారు.
-
ప్రతి ప్రాంతంలో ప్రత్యేక శైలిలో వేడుకలు.
Political (రాజకీయ)
-
యునెస్కోలో భారత సాంస్కృతిక దౌత్యానికి బలం.
-
సాంస్కృతిక సాఫ్ట్ పవర్ పెరుగుతుంది.
-
రామరాజ్యం, సుపరిపాలన వంటి విలువలను రాజకీయ నాయకులు ప్రస్తావిస్తారు.
Economic (ఆర్థిక)
-
దీపాలు, బాణసంచా, స్వీట్స్, వస్త్రాలు, బహుమతులు వంటి పరిశ్రమలకు భారీ విక్రయాలు.
-
కుండల కళాకారులు, చేతివృత్తిదారులకు జీవనోపాధి.
-
పర్యాటక పెరుగుదలతో స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థకు లాభం.
Prelims Type
-
దీపావళి పండుగను యునెస్కో ఏ కేటగిరీలో చేర్చింది ?
a) World Heritage Sites
b) Intangible Cultural Heritage
c) Creative Cities Network
d) Cultural Landscape -
దీపావళి పండుగ ప్రధానంగా ఏ రోజున జరుపబడుతుంది?
a) పౌర్ణమి
b) అమావాస్య
c) ఏకాదశి
d) చతుర్ధి
Mains Type
-
“దీపావళి యొక్క యునెస్కో గుర్తింపు భారత సాంస్కృతిక దౌత్యాన్ని ఎలా బలోపేతం చేసిందో వివరిం.”
-
“ఇన్టాంజిబుల్ కల్చరల్ హెరిటేజ్ సంరక్షణలో భారతదేశానికి ఉన్న సవాళ్లు మరియు అవకాశాలను చర్చించండి.”
A. Table Infographic
| అంశం | వివరాలు |
| గుర్తింపు | UNESCO – Intangible Cultural Heritage |
| స్థలం | దిల్లీ – ఎర్రకోట సదస్సు |
| పండుగ | దీపావళి – కాంతి పండుగ |
| సందేశం | చీకటిపై కాంతి విజయం |
| కాలం | అక్టోబర్/నవంబర్ – అమావాస్య |
| సమాజాలు | భారతదేశం అంతా |
| ఆర్థిక ప్రభావం | కళాకారులు, కుండల తయారీ, స్వీట్స్ మార్కెట్ |
| సాంస్కృతిక విలువ | రామరాజ్యం, ధర్మం, కుటుంబ ఐక్యత |
Current Affairs : Daily Current Affairs 10 December 2025 : Economy
Share this content:
